«شاهد ۱۲۹» پهپاد رزمی-شناسایی پیشرفته ایران با مداومت پروازی ۲۴ تا ۳۰ ساعت و برد عملیاتی ۱۷۰۰ کیلومتر است. این پرنده با بهرهگیری از پیشران روتاکس ۹۱۴ و قابلیت حمل ۸ بمب یا موشک هوشمند سدید، یکی از اصلیترین ارکان توان عملیاتی پهپادی سپاه در مأموریتهای شناسایی و تهاجمی به شمار میرود.
پهپاد «شاهد ۱۲۹» بهعنوان یکی از نخستین پهپادهای مسلح و عملیاتی ایران، نقطه عطفی در توسعه توان هوایی بدونسرنشین کشور محسوب میشود. این پرنده که با هدف پاسخ به نیازهای شناسایی برد بلند و تهاجم دقیق توسعه یافته، توانسته است در عملیاتهای گسترده در منطقه، کارایی و دوام خود را اثبات کند.
شاهد ۱۲۹ در پی تجربیات ایران در جنگهای منطقهای و نیاز به پرندهای با مداومت پرواز بالا طراحی شد. این پهپاد با طول بدنه ۸ متر، ارتفاع ۳.۱ متر و فاصله دو سر بال ۱۶ متر، شباهتهای ساختاری به نمونههای موفق جهانی (مانند MQ-9) دارد، اما با مهندسی بومی توسط صنایع هواپیماسازی ایران (هسا) و نیروی هوافضای سپاه توسعه یافته است. بدنه آن ترکیبی از کامپوزیت و آلومینیوم است که وزن کم و استحکام ساختاری مناسبی را فراهم میکند.
قلب تپنده شاهد ۱۲۹ یک موتور پیستونی توربوشارژ اتریشی روتاکس ۹۱۴ (Rotax 914) است. این موتور ۴ سیلندر که در صنایع غیرنظامی جهان بسیار رایج است، ۱۰۰ اسب بخار قدرت تولید کرده و به دلیل مصرف سوخت بهینه، امکان پروازهای طولانیمدت (تا ۳۰ ساعت در نسخههای ارتقاء یافته) را برای این پهپاد فراهم میکند. استفاده از این موتور، هزینههای عملیاتی را در مقایسه با پهپادهای مجهز به موتورهای جت یا توربوپراپ، به شدت کاهش داده است.
توان رزمی شاهد ۱۲۹ بر پایه خانواده موشکها و بمبهای هوشمند سدید (Sadeed) استوار است:
| مشخصه فنی | مقدار / وضعیت |
|---|---|
| نوع پهپاد | رزمی – شناسایی (MALE) |
| طول بدنه | ۸ متر |
| فاصله دو سر بال | ۱۶ متر |
| مداومت پروازی | ۲۴ تا ۳۰ ساعت |
| برد عملیاتی | ۱۷۰۰ تا ۱۸۰۰ کیلومتر |
| پیشران | موتور پیستونی روتاکس ۹۱۴ (۱۰۰ اسب بخار) |
| سقف پروازی | ۲۴,۰۰۰ پا (حدود ۷۳۰۰ متر) |
| تسلیحات قابل حمل | تا ۸ فروند بمب یا موشک هوشمند خانواده سدید |
| هدایت | رادیویی (با قابلیت ایستگاه تقویتکننده) |
شاهد ۱۲۹ در عملیاتهای متعددی در سوریه و عراق علیه گروههای تروریستی بهکار گرفته شده و به دلیل هزینههای پایین و پایداری در پرواز، گزینهای ایدهآل برای گشتزنیهای طولانیمدت است. اگرچه این پهپاد در محیطهای پرخطر با پدافندهای لایهبندیشده و جنگندههای پیشرفته محدودیتهایی دارد، اما در مأموریتهای ضدتروریسم، کنترل مرزها و عملیاتهای رزمی سبک، یکی از بازوهای اصلی توان هوایی ایران است. توسعههای بعدی این پهپاد، شامل تجهیز به سیستمهای هدایت ماهوارهای (در نسخههای جدید) و بهبود ارابه فرود، آن را به پرندهای بالغ و قابل اطمینان در صنعت پهپادی تبدیل کرده است.