سامانه پدافندی ارتفاع پایین مجید؛ مشخصات فنی، برد و پروژه پهپاد کرار

توضیحات کامل

سامانه پدافند هوایی ارتفاع پایین «مجید» (معروف به کد AD-08) پیشرفته‌ترین سامانه موشکی نقطه‌ای و ارتفاع پایین ایران است که برای انهدام انواع پهپادها، موشک‌های کروز، بالگردها و ریزپرنده‌ها طراحی شده است. این سامانه کاملاً الکترواپتیک و پسیو (غیرفعال) است؛ به این معنا که هیچ‌گونه موج راداری منتشر نکرده و با استفاده از دوربین حرارتی پیشرفته و جستجوگر تصویرساز فروسرخ (IIR)، هدفی را تا فاصله ۸ کیلومتر و ارتفاع ۲۰ متر تا ۶ کیلومتر با دقت بالا رهگیری و منهدم می‌کند. نسخه‌ای از آن نیز روی پهپاد جت کرار (پروژه طرح رسول) نصب شده است.

در معماری دفاع هوایی مدرن، پیشرفته‌ترین سامانه‌های راهبردی و برد بلند نیز نیازمند پشتیبانی لایه‌های پایینی هستند تا از نفوذ ریزپرنده‌ها، پهپادهای انتحاری مدرن، موشک‌های کروز پروازکننده در ارتفاع پست و بالگردهای هجومی جلوگیری کنند. حملات پهپادی و کروز به دلیل مقطع راداری کوچک (RCS پایین) و پرواز در پست‌ترین لایه‌های جوی، چالش‌های بزرگی برای رادارهای کلاسیک ایجاد می‌کنند. صنایع دفاعی جمهوری اسلامی ایران با طراحی و تولید سامانه پدافند هوایی ارتفاع پایین مجید (AD-08)، پاسخ قاطع و بومی خود را به این چالش ارائه داده است.

مشخصات فنی و ساختار سامانه مجید (AD-08)

۱. معماری کاملاً الکترواپتیک و پسیو

یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های سامانه مجید که در گزارش‌های تحلیلی خبرگزاری ایرنا نیز به آن اشاره شده است، اتکای کامل این سامانه بر سامانه‌های الکترواپتیکی است.

• در حالی که بیشتر سامانه‌های پدافندی برای کشف و ردگیری هدف به رادارهای فعال (Active Radar) وابسته‌اند، سامانه مجید از دوربین‌های حرارتی پیشرفته و سیستم‌های اپتیکی دید در شب و روز استفاده می‌کند.
• این ویژگی باعث می‌شود سامانه هیچ‌گونه موج راداری از خود ساطع نکند؛ در نتیجه برای هواگردها و موشک‌های دشمن کاملاً نامرئی باقی مانده و هدف قرار دادن آن با موشک‌های ضدتشعشع (Anti-Radiation Missiles) عملاً غیرممکن است.

۲. مشخصات موشک و برد عملیاتی

موشک پدافندی مجید دارای ابعاد جمع‌وجور، سرعتی بالا و مانورپذیری خیره‌کننده است:

• برد درگیری: از ۷۰۰ متر تا ۸ کیلومتر.
• ارتفاع درگیری: پوشش عملیاتی از ۲۰ متر تا ۶ کیلومتر ارتفاع از سطح زمین.
• سیستم هدایت: مجهز به سر جنگی مجهز به فیوز مجاورتی و جستجوگر پیشرفته حرارتی/تصویرساز فروسرخ (IIR) که موشک را به طور خودکار به سمت نقاط داغ و موتور اهداف هدایت می‌کند.
• وزن و ابعاد: وزن کلی موشک حدود ۷۵ کیلوگرم و وزن کلاهک انفجاری آن ۱۴ کیلوگرم ترکش‌شونده است که حجم ترکش‌های مهلکی را در زمان انفجار ایجاد می‌کند.

تحول در پدافند هوایی با «طرح رسول» و ادغام با پهپاد کرار

یکی از نوآوری‌های مهم در به‌کارگیری سامانه مجید، توسعه مفهوم پدافند هواپایه تحت «طرح رسول» بود که در سال ۱۴۰۲ خورشیدی توسط نیروهای پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران به اجرا درآمد.

پهپاد کرار مجهز به موشک مجید

بر اساس اخبار و گزارش‌های رسمی خبرگزاری‌های ایرنا و فارس، در رزمایش‌ها و الحاق‌های صورت‌گرفته، موشک‌های پدافندی مجید بر روی پهپاد جت کرار نصب شدند.

• این ادغام به پدافند کشور اجازه می‌دهد تا به جای استکبار در زمین، از سکوهای پرنده بدون سرنشین برای رهگیری اهداف در عمق آسمان و پیش از نزدیک شدن به مرزها استفاده کند.
• شلیک‌های موفق موشک مجید از روی پهپاد کرار در رزمایش‌های تخصصی پدافند هوایی ارتش (از جمله رزمایش مدافعان آسمان ولایت ۱۴۰۲) بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های نظامی جهان داشت.

نتیجه‌گیری

سامانه موشکی ارتفاع پایین مجید (AD-08) نشان‌دهنده بلوغ و خودکفایی کامل صنایع دفاعی ایران در حوزه پدافند نقطه‌ای و ارتفاع پست است. این سامانه با ترکیب فناوری الکترواپتیک پسیو، تحرک بالا، سرجنگی دقیق و قابلیت نوآورانه نصب روی پهپادهای جت کرار در قالب طرح رسول، توانسته است به یکی از مطمئن‌ترین و کارآمدترین سپر دفاعی کشور در برابر ریزپرنده‌ها و موشک‌های کروز تبدیل شود.