رویارویی بازدارنده؛ تهدید واشنگتن و معادله هزینه و فایده تهران
موج تازه موضع‌گیری‌های مقامات آمریکایی بار دیگر کانون محاسبات امنیتی منطقه را به پایداری زیرساخت‌های نظامی و دفاعی ایران معطوف کرده است. رئیس‌جمهور آمریکا اخیراً در گفتگو با شبکه «نیوزمکس» از احتمال هدف‌قراردادن منطقه استراتژیک «کوه کلنگ» در جوار تاسیسات هسته‌ای نطنز سخن گفت و به سناریوی استفاده از تسلیحات سنگین متعارف موسوم به «مادر همه بمب‌ها» اشاره کرد. رسانه‌های غربی نظیر رویترز و سی‌ان‌ان نیز از بررسی این گزینه‌ها در محافل نظامی پنتاگون خبر داده‌اند؛ هرچند ابلاغ دستور قطعی عملیاتی تایید نشده است.
در واکنش به این تحرکات، دستگاه دفاعی جمهوری اسلامی ایران تاکید کرده است که ابعاد منازعه به اهداف از پیش تعیین‌شده محدود نخواهد ماند و هدف‌گیری زیرساخت‌های ملی با پاسخی به مراتب سنگین‌تر، گسترش دامنه نبرد به خطوط انرژی و پایگاه‌های منطقه‌ای واشنگتن، و انسداد مواصلات حیاتی خلیج فارس همراه می‌شود.
جهش ۲.۵ برابری نرخ تولید تسلیحات و دکترین نبرد پایدار
رضا طلایی‌نیک، سخنگوی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، با اعلام شناسایی و آماده‌سازی اهداف پاسخ متقابل تصریح کرد که ارتش و نیروهای مسلح سناریوهای تقابل طولانی‌مدت را تدوین کرده‌اند. به گفته وی، تولید جنگ‌افزارهای بومی در بازه هفت‌ماهه پس از جنگ اخیر نسبت به دوره مشابه پیش از آن ۲.۵ برابر شده است.
محورهای کلیدی تاب‌آوری زنجیره تامین و تولید در دکترین نوین دفاعی کشور عبارتند از:
- توزیع خطوط تولید در پناهگاه‌های امن و موازی: پراکنده‌سازی کارگاه‌های تولیدی برای خنثی‌سازی حملات هوایی احتمالی و ممانعت از توقف زنجیره تامین.
- به‌کارگیری ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان: ادغام توان بخش خصوصی و شبکه‌های نخبگانی در تولید ریزسامانه‌ها و مهمات راهبردی.
- تولید بیش از هزار سامانه و قطعه دفاعی: خودکفایی در ساخت طیف وسیعی از سامانه‌های تهاجمی و مصرفی برای مقابله با بحران جنگ فرسایشی.
بهسازی شبکه پدافند هوایی و مقابله با الگوهای تهاجم ترکیبی
تجربه درگیری‌های اخیر لزوم هماهنگی چندلایه در مقابله با تهاجمات موشکی، ریزپرنده‌ها و بسترهای جنگ الکترونیک را برجسته کرده است. بر پایه گزارش ستادهای عملیاتی، بازسازی و به‌روزرسانی سریع سامانه‌های راداری و آتشبارهای آسیب‌دیده، توسعه شبکه‌های یکپارچه کشف و رهگیری، و ادغام پدافند هوایی با نیروی زمینی و دریایی، اولویت بازیابی توانمندی کشور در محافظت از نقاط حساس سرزمینی را تشکیل می‌دهد.
اهمیت راهبردی معرفی مهرداد اخلاقی کتابچی به عنوان وزیر دفاع
معرفی مهرداد اخلاقی کتابچی برای تصدی وزارت دفاع در این برهه حساس، ارتباط مستقیمی با راهبرد مدیریت صنعتی در شرایط بحران دارد. تجارب او در سازمان صنایع هوافضا و اشراف بر زنجیره توسعه سامانه‌های موشکی و پیشران‌ها، دو اولویت کلیدی را دنبال می‌کند:
۱. تسریع در همگام‌سازی خطوط تولید تسلیحات با نیازهای متغیر میدان نبرد.
۲. تثبیت کانال‌های لجستیکی، تعمیر و جایگزینی سریع اقلام پدافندی و تهاجمی.
در جمع‌بندی این تحولات، اتکای ایران به موازنه وحشت از طریق پایداری زیرساخت‌ها، نشان‌دهنده تغییر مدل بازدارندگی از «شعار تبلیغاتی» به «محاسبه دقیق صنعتی» است؛ جایی که پایداری لجستیک داخلی نقش نهایی را در تعیین برنده هرگونه تقابل تحمیلی ایفا خواهد کرد.