پنجشنبه، ۲۸ آبان ۱۴۰۵ · تهران

پهپاد شاهد ۱۸۱ (صاعقه)؛ بررسی مشخصات فنی و توان تسلیحاتی

پهپاد شاهد ۱۸۱ ملقب به «صاعقه» یک پرنده رزمی و شناسایی بردبلند ایرانی با طرح بال‌پرنده و پنهان‌کار است. این پهپاد بر پایه مهندسی معکوس پهپاد آمریکایی RQ-170 در مقیاس ۶۰ درصد نسبت به پهپاد شاهد ۱۷۱ (سیمرغ) توسعه یافته و با بهره‌گیری از پیشرانه پیستونی، حذف ارابه فرود و کاهش هزینه‌های ساخت، امکان تولید انبوه و اجرای مأموریت‌های تهاجمی نقطه‌زن را فراهم کرده است.

پهپاد شاهد ۱۸۱ (صاعقه)؛ بررسی مشخصات فنی و توان تسلیحاتی

مشخصات دستاورد

حوزه دفاعیپهپادی
نوع تجهیزاتپهپاد
سال رونمایی1395

ویژگی های کلیدی

  • طراحی بدنه بال‌پرنده رادارگریز با مقیاس ۶۰ درصدی پهپاد شاهد ۱۷۱ (سیمرغ)
  • استفاده از پیشرانه پیستونی دو زمانه ملخی با قدرت ۸۰ اسب بخار برای کاهش چشمگیر هزینه‌ها
  • مجهز به جایگاه حمل و پرتاب ۴ فروند بمب نقطه‌زن و هوشمند سدید-۳۴۲
  • بیشترین برد عملیاتی تا ۳۴۵۰ کیلومتر و برد رزمی ۱۱۵۰ کیلومتر
  • مداومت پروازی مداوم تا ۱۳ ساعت در سقف پروازی ۱۵ هزار پا (۴۵۷۲ متر)
  • برخاست سریع با کمک خودرو حامل و فرود ایمن با استفاده از اسکیت‌های زیرین
اندازه متن:
TelegramWhatsAppFacebookX

توضیحات کامل

پهپاد شاهد ۱۸۱ (صاعقه)؛ میراث رادارگریز در مقیاس اقتصادی

پهپاد شاهد ۱۸۱ که با نام «صاعقه» نیز در میان تجهیزات هوانوردی کشور شناخته می‌شود، یکی از نمونه‌های پیشرفته و اقتصادی در خانواده پهپادهای بال‌پرنده ایرانی است. این پرنده رزمی و شناسایی در جریان بازدید دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی از نمایشگاه دستاوردهای پهپادی نیروی هوافضای سپاه در سال ۱۳۹۵ رسماً به نمایش درآمد؛ نمایشگاهی که در آن دو گونه مجهز به پیشرانه‌های جت و ملخی از این خانواده معرفی شدند. شاهد ۱۸۱ نمونه‌ای بازطراحی‌شده در مقیاس ۶۰ درصدی پهپاد راهبردی شاهد ۱۷۱ (سیمرغ) به شمار می‌رود که اساس توسعه آن بر پایه فناوری‌های استخراج‌شده از مهندسی معکوس پرنده آمریکایی RQ-170 توسط صنایع هواپیمایی شاهد شکل گرفته است.

پهپاد شاهد ۱۸۱ (صاعقه)؛ مشخصات و قابلیت‌ها

طراحی مهندسی و بهینه‌سازی هزینه تولید

در طراحی پهپاد رادارگریز شاهد ۱۷۱ از پیشرانه‌های گران‌قیمت توربوفن استفاده می‌شود که هزینه‌های تولید و نگهداری بالایی دارند. صنایع دفاعی برای تسهیل تولید انبوه و کاهش وابستگی‌های فنی، در طراحی پهپاد شاهد ۱۸۱ دست به یک بهینه‌سازی دقیق زدند: استفاده از یک پیشرانه دو زمانه پیستونی ملخی به جای موتور توربوفن. این دگرگونی فنی در کنار حذف ارابه‌های متداول فرود، سبب شد بدون از دست رفتن ویژگی‌های هندسی پنهان‌کار (Stealth) و خصوصیات پروازی طرح بال‌پرنده، محصولی با هزینه تمام‌شده بسیار پایین‌تر و مناسب برای تولید زنجیره‌ای در اختیار نیروهای مسلح قرار گیرد.

تسلیحات و سامانه هدایت آفندی

شاهد-۱۸۱ علاوه بر قابلیت‌های شناسایی، دارای کاربری رزمی مستقیم است. این پرنده می‌تواند تا چهار فروند بمب هوشمند و نقطه‌زن سدید-۳۴۲ (یا سدید-۱) را حمل کند. این تسلیحات در جایگاهی بیرونی در بخش زیرین بدنه و میان دو اسکیت هدایت‌کننده قرار می‌گیرند. انتخاب بمب‌های سری سدید-۳۴۲ به‌دلیل طراحی خاص با بال‌های جمع‌شونده صورت گرفته است؛ مزیتی که حداقل فضای ممکن را اشغال می‌کند و امکان آرایش فشرده چهار فروند بمب را در مجاورت هم به وجود می‌آورد.

شیوه پرتاب و فرود عملیاتی

برای پرهیز از وزن اضافه ناشی از سامانه‌های مکانیکی ارابه فرود، پهپاد شاهد ۱۸۱ از سازوکار برخاست و نشست تخصصی استفاده می‌کند:

  • برخاستن: پرنده بر روی پایه نگهدارنده ویژه‌ای که در پشت یک خودرو نصب شده قرار می‌گیرد؛ سپس خودرو با سرعت بالا حرکت کرده و پس از دستیابی به سرعت باد و شتاب لازم، پهپاد از روی پایه جدا شده و اوج می‌گیرد.
  • فرود: شاهد ۱۸۱ به هنگام بازگشت از مأموریت، بر روی دو اسکیت تعبیه‌شده در زیر بال‌های خود روی سطح زمین می‌لغزد و به صورت کنترل‌شده متوقف می‌شود.

مشخصات فنی پهپاد شاهد ۱۸۱ (صاعقه)

مشخصات جزئیات فنی
نوع مأموریت شناسایی و رزمی
طول بدنه ۲.۷ متر
طول بال‌ها ۷.۳ متر
برد رزمی ۱۱۵۰ کیلومتر
بیشترین برد ۳۴۵۰ کیلومتر
مداومت پروازی ۱۳ ساعت
سقف پرواز ۴۵۷۲ متر (۱۵ هزار پا)
پیشرانه پیستونی با قدرت ۸۰ اسب بخار
بیشترین سرعت ۲۲۰ کیلومتر بر ساعت
سرعت کروز ۱۵۰ کیلومتر بر ساعت
بیشترین وزن برخاست ۴۸۰ کیلوگرم
ظرفیت محموله و سوخت ۱۶۵ کیلوگرم
تسلیحات قابل حمل ۴ عدد بمب سدید-۳۴۲

پهپاد شاهد ۱۸۱ به عنوان عضوی مهم از خانواده پهپادهای ایرانی، نشان‌دهنده هوشمندی طراحان نظامی ایران در انطباق تجهیزات پیشرفته با نیازهای عملیاتی و کاهش هزینه‌های نظامی است که تغییرات قابل‌توجهی در میدان‌های نبرد ایجاد کرده است.